Horizon (1964)

Sezoni 38: Episodi 8

Në vitin 2001, shkencëtarët njoftuan një zbulim të mahnitshëm: kafkën më të vjetër të një paraardhësi njerëzor të gjetur ndonjëherë. Fosili 3 milionë vjeçar ishte jashtëzakonisht i plotë dhe ndryshe nga çdo gjetje e mëparshme fosile. Zbulimi i tij - nga një ekip i udhëhequr nga Meave Leakey i familjes së famshme të gjuetisë së fosileve Leakey - ka revolucionarizuar të kuptuarit tonë se si njerëzit evoluan. Misteri i madh i evolucionit tonë është se si një majmun mund të kishte evoluar në një krijesë të jashtëzakonshme që është një qenie njerëzore. Nuk ka pasur kurrë një kafshë tjetër si ne në planet. E megjithatë dhjetë milionë vjet më parë nuk kishte asnjë shenjë se njerëzit do të pushtonin botën. Në vend të kësaj, Toka u dominua nga majmunët. Më shumë se 50 lloje të ndryshme majmunësh bredhin nëpër botë - dhjetë milionë vjet më parë Toka ishte vërtet planeti i majmunëve. Tre milionë vjet më vonë, shumica ishin zhdukur. Në vend të tyre erdhi diçka e lidhur qartë me majmunët, por edhe krejt ndryshe: qeniet njerëzore! Për vite me radhë shkencëtarët kërkuan për karakteristikën e parë kyçe që na kishte lejuar të bënim kërcimin e madh nga majmuni te njeriu i mahnitshëm. Në fillim ata menduan se zhvillimi i trurit tonë të madh ishte vendimtar. Ata madje gjetën fosilin që dukej se e vërtetonte atë, derisa erdhi skeleti i famshëm tre milionë vjeçar i fosilizuar Lucy. Kjo e hodhi poshtë teorinë e trurit të madh, sepse këtu ishte një paraardhës njerëzor që ecte qartë me dy këmbë, ashtu si ne, por kishte trurin e vogël të majmunit. Dukej se zhvillimi i ecjes me dy këmbë (bipedalizmi) ishte karakteristika e parë kyçe e njeriut, gjëja që na vendosi në rrugën drejt të qenit njerëzor. Lucy shpejt u bë edhe më e rëndësishme. Ajo dukej se sfidonte ligjet e evolucionit. Normalisht, një përshtatje e madhe evolucionare, si ecja me dy këmbë, pasohet nga ajo që shkencëtarët e quajnë rrezatim adaptiv. Shumë specie të lidhura evoluojnë shpejt nga një inovacion fillestar evolucionar. Ai jep një pemë familjare evolucionare shumë shkurre, me shumë lloje të ndryshme, por të lidhura. Shkencëtarët e dinin se dega njerëzore e pemës familjare kishte filluar rreth gjashtë apo shtatë milionë vjet më parë, kur mbaroi planeti i majmunëve. E megjithatë nuk kishte asnjë shenjë të një rrezatimi adaptiv. Pema familjare tregonte vetëm një vijë të drejtë që të çonte nga planeti i majmunëve deri te Lucy. Gjithçka ka ndryshuar me zbulimin e ri spektakolar të Meave Leakey, i quajtur Kenyanthropus platyops ose, më pak zyrtarisht, Njeriu me fytyrë të sheshtë. Gjetja e saj është në të njëjtën moshë me speciet e Lucy-t, por edhe krejtësisht e ndryshme. Është provë se ka pasur dy paraardhës të ndryshëm njerëzorë dykëmbësh që kanë jetuar në të njëjtën kohë, më shumë se tre milionë vjet më parë. Dhe është shenja e parë e rrezatimit adaptiv që teoria e evolucionit thotë se duhet të kishte ndjekur planetin e majmunëve.